Hoofdvaarweg Lemmer-Delfzijl: snel schakelen op een lang traject

Geschreven op:27-01-2021

Wat doen we om een vlotte, veilige en duurzame doorvaart te garanderen?

Hoe garandeer je op een traject van 118 km met ruim 60 objecten, 24 uur per dag, 7 dagen per week, een vlotte, veilige en duurzame doorvaart van het scheepvaartverkeer en een optimale beschikbaarheid voor het wegverkeer? Dat is voor de periode 2019-2023 de opdracht voor de combinatie Heijmans-Dynniq HLD op de hoofdvaarweg Lemmer-Delfzijl. Hoe pak je zo’n groot project aan?

De hoofdvaarweg Lemmer-Delfzijl is één van de belangrijkste waterwegen van ons land en bestaat uit het Prinses Margrietkanaal, het Van Starkenborghkanaal en het Eemskanaal. De hoofdvaarweg doorkruist 13 gemeenten en 3 waterschappen in de provincies Friesland en Groningen. De combinatie Heijmans-Dynniq HLD beheert en onderhoudt de komende jaren onder andere 32 beweegbare bruggen, 11 bedieningsgebouwen, 11 sluizen, 6 afmeervoorzieningen en diverse ligplaatsen. Voor een veilige en vlotte doorvaart moeten al deze objecten continu blijven functioneren. 

Daarnaast is de combinatie verantwoordelijk voor de inspecties, het preventieve onderhoud, zowel aan de objecten als aan de waterbodem, en het correctieve onderhoud bestaande uit het tijdig en accuraat oplossen van storingen en incidenten. Een goed georganiseerde storingsdienst en het registreren van storingen is voor zo’n grootschalig project onmisbaar. Ook omgevingsmanagement is vanwege het grote aantal belanghebbende partijen cruciaal.

Fijne samenwerking

Een goede samenwerking met Heijmans en Rijkswaterstaat is eveneens onmisbaar. Een keer per week, op de zogenoemde Shared Office dag, komen technische kennisdragers van Rijkswaterstaat op de projectlocatie werken. Op deze dag worden technische vraagstukken met elkaar besproken. Dit zorgt voor een kortere doorlooptijd bij het oplossen van een probleem of vraagstuk.

Het team Heijmans-Dynniq bestaat vanwege de uiteenlopende werkzaamheden uit elektrotechnische, werktuigbouwkundige en civieltechnische experts. We houden de lijntjes kort door in hetzelfde pand te werken. Het team werkt sinds de tenderfase zoveel mogelijk samen, maar beide bedrijven hebben ook eigen werkzaamheden en verantwoordelijkheden. We weten van elkaar wie waarvoor verantwoordelijk is en durven elkaar daar door de open sfeer binnen het team op aan te spreken. Bovendien weet het team elkaar te vinden en maakt men gebruik van elkaars kennis en kritische blik.

Unieke objecten

Een van de uitdagingen binnen dit project is dat elke sluis en brug binnen het areaal uniek is. Elke brug is bijvoorbeeld door een andere ontwerper ontworpen, waardoor deze andere specificaties heeft. Om een optimale beschikbaarheid te kunnen garanderen, hebben we het eerste jaar veel tijd besteed aan het eigen maken van het areaal. 

Daarnaast naderen een aantal objecten het einde van hun levensduur. Veel objecten zijn namelijk in de jaren vijftig van de vorige eeuw gebouwd. De omstandigheden waren toendertijd heel anders, waaronder het wegverkeer. Dagelijks passeerden zo’n 5 auto’s de bruggen, vandaag de dag zijn dit er 1000. Dat vergt extra inspanning, zoals vaker schouwen op locatie en voorspellen van het onderhoud om zo ook de oudere objecten optimaal draaiende te houden.

Hoofdvaarweg Lemmer-Delfzijl onderhoudsproject Dynniq

Oren en ogen op de objecten

Naast dat we te maken hebben met unieke en verouderde objecten, wordt het merendeel van de objecten op afstand bestuurd. Daarom voert een monteur met kennis van de installatie elke vier weken een schouwronde uit, zonder hinder voor de scheepvaart. De monteur kijkt of er visuele gebreken zijn en neemt waar of er afwijkende geluiden zijn die wijzen op een aankomende storing. 

Wat veel mensen zich niet realiseren, is dat in en rondom de bedieningsgebouwen specifiek onderhoud nodig is. Voor het onderhouden van een brug én het voorkomen van storingen is meer nodig dan alleen onderhoud aan de brug zelf. Ook de netwerken, systemen en apparatuur om de brug te bedienen moeten worden onderhouden. Goed contact met de bedienaars van de objecten is daarom cruciaal om storingen te voorkomen. De bedieners zijn onze dagelijkse ogen en oren en kunnen vroegtijdig aan de bel trekken bij afwijkende zaken die op termijn tot een storing kunnen leiden.

Preventief onderhoud

Op basis van de bevindingen uit de schouwrondes voeren we onderhoud uit. Daarnaast voeren we preventief onderhoud uit bestaande uit gebruiksafhankelijk onderhoud. Na een vastgesteld aantal uren of activiteiten verversen we bijvoorbeeld de olie en vervangen we preventief onderdelen, zoals de filters, accu’s en lampen. Door een niet werkende lamp kan een object al niet meer bediend worden, omdat de bediening niet op een veilige manier mogelijk is.

Functionele Inspectie Testen

Om een optimale beschikbaarheid van de objecten te garanderen en waarborgen voeren we Functionele Inspectie Testen (FIT) uit. Dynniq is de eerste aannemer in de markt die deze testen uitvoert. Met de FIT krijgen we meer inzicht in de status van het object en leren we het object beter kennen. We houden een visuele inspectie, zonder hinder voor de scheepvaart, en voeren samen met de bedienaars een aantal testen uit. Zo wordt bijvoorbeeld de noodstop getest: werkt de noodstop, stopt de brug op de juiste plekken en wat gebeurt er als we de schakelaar weer omzetten?

We hebben de FIT op alle objecten uitgevoerd. In slechts 6 maanden hebben we de eerste 40 objecten getest met als output voor elk object een kwalitatief goede rapportage. De rapportages gebruiken we voor het onderhoud, het oplossen van storingen én om storingen te voorkomen. Daarnaast stellen we op detailniveau, waarbij we rekening houden met elk onderdeel van de noodstopschakelaar, afsluitboom en motor tot aan de camera, een object specifieke FIT op. Hoe vaak de test in de toekomst wordt uitgevoerd, is afhankelijk van de specifieke onderdelen van het object. Het ene onderdeel moet elk jaar worden getest, terwijl bij het andere onderdeel van hetzelfde object elke vier jaar voldoende is.

Hoofdvaarweg Lemmer-Delfzijl onderhoudsproject Dynniq

Storingsafhandeling

Dynniq is verantwoordelijk voor de storingscoördinatie en -afhandeling. De 118 km lange hoofdvaarweg zorgt soms voor uitdagingen bij een storing. Daarom proberen we eerst op afstand een diagnose te stellen. Waar komt de storing vandaan en welke monteurs moeten er naartoe? Goede kennis van de objecten en hun status is hierbij cruciaal. Om de doorlooptijd zo kort mogelijk te houden, werken we met lokale onderaannemers en gebruiken de Functionele Inspectie Testen en trendanalyses om onze aanpak te optimaliseren.

Onderhoudsmanagementsysteem

Na een inspectieronde of storing leggen onze inspecteurs hun bevindingen direct vast in ons onderhoudsmanagementsysteem. Hierin staat per object een dashboard met informatie over de laatste storingen, zoals hoe lang de storing duurde en wat de oorzaak was. Rijkswaterstaat heeft toegang tot het systeem en kan op elk gewenst moment de status van een object of storing inzien. Ondanks dat deze informatievoorziening niet verplicht is, hechten we veel waarde aan openheid en transparantie.

We analyseren alle geregistreerde gegevens uit het onderhoudsmanagementsysteem en maken per object trendanalyses. Die informatie gebruiken we om een object specifiek onderhoudsregime op te stellen, waarbij we rekening houden met de status en levensduur. Om nóg gerichter onderhoud uit te voeren, is de volgende stap om op basis van de trendanalyses storingen en (gebruiksafhankelijk) onderhoud te voorspellen en onze aanpak hierop aan te passen.

In combinatie met de object specifieke FIT en onderhoudsregime kunnen we de komende jaren inspelen op een zeer hoge beschikbaarheid, door mogelijke storingen te voorspellen en voorkomen en gericht onderhoud uit te voeren. Zo kunnen we onze werkzaamheden nog efficiënter inrichten en ook de komende jaren een vlotte, veilige en duurzame doorvaart van het scheepvaartverkeer en een optimale beschikbaarheid voor het wegverkeer garanderen.